Een dominante race met een bittere nasmaak
De Braziliaan Rubens Barrichello had zich op zaterdag al in een uitstekende uitgangspositie gemanoeuvreerd door pole position te veroveren, met een comfortabele voorsprong van ongeveer drie tienden op Ralf Schumacher in de Williams. Zijn teamgenoot Michael Schumacher startte als derde. Vanaf het moment dat de lichten doofden, domineerde Barrichello de wedstrijd. Hij controleerde het tempo en bouwde na de pitstops een veilige marge op van meer dan vier seconden. Een overwinning leek een formaliteit voor de Braziliaan, die de hele race onbedreigd aan de leiding had gereden.
Terwijl de laatste ronden wegtikten, kwam echter de instructie die de Formule 1-wereld op zijn grondvesten deed schudden. Het team van Ferrari gaf Barrichello de ondubbelzinnige opdracht om aan de kant te gaan voor Michael Schumacher. De uitvoering was pijnlijk en onmiskenbaar. In de allerlaatste ronde, op weg naar de laatste bocht, vertraagde Barrichello zichtbaar en liet hij zijn teamgenoot passeren. Schumacher kwam als eerste over de finish, met een voorsprong van slechts 0.182 seconden, onder luid protest van het publiek.
De onbegrijpelijke logica achter de beslissing
Wat de beslissing van Ferrari destijds des te verbazingwekkender maakte, was de context van het kampioenschap. Michael Schumacher domineerde het seizoen van 2002 volledig. Voorafgaand aan de race in Oostenrijk had hij al vier van de eerste vijf Grands Prix gewonnen en had hij een comfortabele voorsprong van 21 punten op zijn naaste concurrent, Juan Pablo Montoya. Een extra overwinning was op dat moment in het seizoen strategisch gezien absoluut niet noodzakelijk om zijn titelkansen veilig te stellen.
Ferrari verdedigde de teamorder echter door te verwijzen naar een interne afspraak die voor de race was gemaakt. Volgens het team was overeengekomen dat de coureur die na de laatste pitstop aan de leiding zou liggen, de overwinning moest afstaan aan Schumacher. Barrichello, hoewel duidelijk terughoudend en teleurgesteld, voerde de opdracht van zijn werkgever uiteindelijk met tegenzin uit. De manier waarop dit gebeurde, zo vlak voor de finish, maakte de ingreep voor iedereen pijnlijk duidelijk en zorgde voor een golf van verontwaardiging.
Een podiumceremonie vol ongemak en hoongelach
De directe nasleep van de race was een publicitaire ramp voor zowel Ferrari als Michael Schumacher. Het publiek op de A1-Ring reageerde met een oorverdovend fluitconcert en boegeroep tijdens de podiumceremonie. Het ongemak was van de gezichten van de coureurs af te lezen. In een poging de situatie te redden, weigerde Schumacher de hoogste trede van het podium te betreden. Hij drong erop aan dat Barrichello daar plaatsnam en overhandigde hem de trofee voor de winnaar. Het was een veelzeggend gebaar, maar het kon de schade niet meer herstellen. De stunt werd door velen gezien als een leeg gebaar dat de onsportieve aard van de teamorder alleen maar onderstreepte.
Een keerpunt voor teamorders in de Formule 1
De Grand Prix van Oostenrijk 2002 staat niet alleen bekend om de controversiële finish, maar ook om de verstrekkende gevolgen die het had voor de sport. Het incident veroorzaakte zoveel ophef dat de FIA zich genoodzaakt voelde om in te grijpen. Als directe reactie op de gebeurtenissen werd besloten om teamorders die de uitslag van een race beïnvloeden, te verbieden. Dit verbod zou meer dan een decennium van kracht blijven, hoewel teams altijd manieren zochten om via gecodeerde berichten toch instructies door te geven. De race van 12 mei 2002 is de geschiedenisboeken ingegaan als een pijnlijk voorbeeld van hoe teamstrategie de sportieve essentie van het racen kan ondermijnen en blijft een van de meest besproken momenten in de moderne Formule 1.
